İskandinav Şebeke Operatörleri, 400 kV Şebeke Eylemsizliğini Korumak İçin Senkron Kompansatörleri Devreye Aldı

Norveç iletim operatörü Statnett ve İsveç iletim operatörü Svenska kraftnät, rüzgar enerjisinin hızla artmasıyla düşen dönen kütle eylemsizliğini dengelemek ...

İskandinav Şebeke Operatörleri, 400 kV Şebeke Eylemsizliğini Korumak İçin Senkron Kompansatörleri Devreye Aldı

Norveç iletim operatörü Statnett ve İsveç iletim operatörü Svenska kraftnät, rüzgar enerjisinin hızla artmasıyla düşen dönen kütle eylemsizliğini dengelemek için 400 kV yükseltici trafolarla akuple büyük ölçekli senkron kompansatörleri devreye aldı.

İskandinav Senkron Bölgesinde Kinetik Enerji Açığı

Norveç, İsveç, Finlandiya ve Doğu Danimarka’yı birbirine bağlayan İskandinav güç sistemi; konvansiyonel santrallerin yerini senkron olmayan rüzgar santralleri ve denizaltı YGDA hatlarının almasıyla kinetik enerji açığıyla karşılaşmaktadır. Sistemdeki toplam senkron kinetik enerjinin güvenli sınır olan 120 GWs altına düştüğü kritik periyotlar yaşanmaktadır.

Büyük bir jeneratör veya enterkonneksiyon hattı açtığında frekans çökmesini önlemek için Statnett ve Svenska kraftnät ortak bir eylemsizlik stratejisi geliştirerek dev senkron kompansatörler ve trafolar kurmuştur.

400 kV Trafo Entegrasyonu ve Dinamik Reaktif Yanıt

Hasle (Norveç) ve Güney İsveç’teki stratejik iletim düğümlerine yerleştirilen her bir senkron kompansatör, 400/18 kV 250 MVA gücünde özel bir yükseltici güç transformatörüne bağlıdır. Kompansatörlerin arıza anında oluşturduğu tork darbelerine dayanması için trafolar güçlendirilmiş radyal sarım kilitleri ve ester yalıtım sıvısıyla üretilmiştir.

Senkron üniteler aktif güç tüketmeden sisteme anlık fiziksel eylemsizlik sağlarken, bir şebeke arızasında döngüler içinde +250 Mvar / -150 Mvar aralığında dinamik reaktif güç desteği sunmaktadır.

Sıfır Emisyonlu Avrupa Şebekelerine Referans Model

Ortak kontrol protokolleriyle yönetilen tesisler, frekans değişim hızını (RoCoF) ±0,5 Hz/s sınırları içinde tutarak hafta sonu düşük talep saatlerinde rüzgar santrallerinin kesintiye uğratılmasını (curtailment) engellemektedir.

Bu başarı, termik santralleri devreden çıkaran diğer Avrupa iletim operatörleri için de kritik bir teknik referans oluşturmaktadır.