{
  "language": "tr",
  "interfaceLanguage": "tr",
  "url": "https://voltformer.com/tr/articles/transformer-thermal-modeling-winding-hot-spot-calculation-iec-60076-2",
  "id": "art-8",
  "slug": "transformer-thermal-modeling-winding-hot-spot-calculation-iec-60076-2",
  "title": "Transformatör Termal Modelleme ve Sargı Sıcak Nokta (Hot-Spot) Hesabı",
  "summary": "Üst yağ sıcaklık artışı, H sıcak nokta faktörü, termal zaman sabitleri ve Arrhenius yalıtım yaşlanma hızı formülleri (IEC 60076-2 / IEC 60076-7).",
  "readTime": "8 dk okuma",
  "date": "2026-05-02",
  "author": "Voltformer Termal Modelleme Masası",
  "category": "Termal Fizik & Aşırı Yük",
  "tags": [
    "Sıcak Nokta",
    "Hot-Spot",
    "Termal Model",
    "IEC 60076-2"
  ],
  "contentMarkdown": "### 1. Selüloz yalıtımın ısıl yaşlanması\n\nGüç transformatörlerinin işletme ömrünü, katı selüloz kâğıt yalıtımın en yüksek sıcaklık noktasındaki ısıl bozulma hızı belirler: **Sargı Sıcak Nokta Sıcaklığı ($\\theta_h$)**.\n\n### 2. Isıl sınırlar ve sıcaklık artış eşikleri (IEC 60076-2)\n\n| Soğutma sınıfı | En yüksek ortam sıcaklığı ($\\theta_a$) | En yüksek üst yağ sıcaklık artışı ($\\Delta\\theta_{to}$) | En yüksek ortalama sargı sıcaklık artışı | En yüksek sıcak nokta sıcaklığı ($\\theta_h$) |\n|---|---|---|---|---|\n| **ONAN / ONAF** | $40^\\circ\\text{C}$ (tepe) / $30^\\circ\\text{C}$ (yıllık ort.) | $60\\text{ K}$ | $65\\text{ K}$ | **$118^\\circ\\text{C}$ (Acil: $140^\\circ\\text{C}$)** |\n| **OFAF / ODAF** | $40^\\circ\\text{C}$ | $60\\text{ K}$ | $65\\text{ K}$ | **$118^\\circ\\text{C}$** |\n| **AN (Dökme reçine Class F)** | $40^\\circ\\text{C}$ | N/A (Kuru) | $100\\text{ K}$ | **$145^\\circ\\text{C}$** |\n| **AN (Dökme reçine Class H)** | $40^\\circ\\text{C}$ | N/A (Kuru) | $125\\text{ K}$ | **$170^\\circ\\text{C}$** |\n\n### 3. Sıcak nokta sıcaklığının matematiksel ifadesi\n\n**IEC 60076-7** uyarınca kararlı durum sıcak nokta sıcaklığı şöyle hesaplanır:\n\n$$ \\theta_h = \\theta_a + \\Delta \\theta_{to} + H \\cdot g_r \\cdot K^y $$\n\n#### Parametre tanımları:\n- **$\\theta_a$:** Ortam sıcaklığı ($^\\circ\\text{C}$).\n- **$\\Delta \\theta_{to}$:** Anma yükünde ortamın üzerindeki üst yağ sıcaklık artışı ($K$).\n- **$H$:** Sıcak nokta faktörü (dağıtım transformatörlerinde $1.10 - 1.30$; büyük güç ünitelerinde $1.30 - 1.50$).\n- **$g_r$:** Anma yükünde ortalama sargı ile ortalama yağ arasındaki sıcaklık gradyanı ($K$).\n- **$K$:** Yük akımı oranı ($I_{load} / I_{rated}$).\n- **$y$:** Sargı sıcaklık üssü (ONAN/ONAF için $1.6$, OFAF/ODAF için $2.0$).\n\n### 4. Arrhenius yalıtım yaşlanması hızlanma modeli\n\n$$ V = 2^{\\frac{\\theta_h - 110}{6}} $$\n\n$\\theta_h = 116^\\circ\\text{C}$ sıcaklığında çalışmak yaşlanma hızını iki katına çıkarır ($V = 2$) ve beklenen ömrü 30 yıldan 15 yıla indirir.\n\n*Referans: IEC 60076-2:2011; IEC 60076-7:2018; IEEE Std C57.91-2021.*",
  "contentLanguage": "tr",
  "sources": []
}