Güç Kalitesi ve Reaktif Kompanzasyon: Kondansatör, SVC ve STATCOM
Reaktif güç boyutlandırması, harmonik rezonans, detuned kondansatör, SVC/STATCOM cevabı ve IEC 61000-2-4 endüstriyel uyumluluk seviyelerini ele alan rehber.
1. PCC Noktasından Başlayın
IEC 61000-2-4:2024, 35 kV’a kadar endüstriyel tesislerde gerilim sapması, çökme, dengesizlik, harmonik, interharmonik, DC bileşen ve geçici aşırı gerilim uyumluluk seviyelerini ele alır. Kondansatör, SVC veya STATCOM seçmeden önce PCC ölçülmeli ve modellenmelidir.
2. Reaktif Güç Hesabı
Güç faktörü cosφ₁’den cosφ₂’ye çıkarılırken ideal temel frekans reaktif güç adımı Qc = P × (tanφ₁ − tanφ₂) olarak ön boyutlandırılır.
| Ekipman | Uygun görev | Ana risk |
|---|---|---|
| Kontaktörlü kondansatör | Yavaş değişen, temiz yük | Rezonans ve aşırı kompanzasyon |
| Detuned banka | Harmonikli güç faktörü düzeltme | Reaktör kaybı ve ayar toleransı |
| SVC | Hızlı reaktif güç ve gerilim | Harmonik ve filtre koordinasyonu |
| STATCOM | Zayıf şebeke, dinamik var ve dengesizlik | Konvertör akımı ve soğutma |
3. Harmonik ve Rezonans
IEC 60871-1, 1 kV üzeri şönt kondansatör birimleri ve banklarını kapsar. Kablo, VFD, UPS doğrultucusu, GES inverteri ve ark ocağı bulunan tesiste kısa devre gücü ve frekans taraması yapılmadan kondansatör devreye alınmamalıdır.
4. Kabul Verileri
PCC kalite sınırları, tepki süresi, kvar/Mvar aralığı, deadband, dengesizlik, harmonik akım, detuning frekansı, deşarj süresi, koruma ve bypass davranışı şartnameye yazılmalı; devreye alma öncesi/sonrası kayıt alınmalıdır.
*Kaynak: IEC 61000-2-4:2024; IEC 60871-1:2014; IEC 61000 serisi; IEEE 519-2022.*