Güç Kalitesi ve Reaktif Kompanzasyon: Kondansatör, SVC ve STATCOM

Reaktif güç boyutlandırması, harmonik rezonans, detuned kondansatör, SVC/STATCOM cevabı ve IEC 61000-2-4 endüstriyel uyumluluk seviyelerini ele alan rehber.

1. PCC Noktasından Başlayın

IEC 61000-2-4:2024, 35 kV’a kadar endüstriyel tesislerde gerilim sapması, çökme, dengesizlik, harmonik, interharmonik, DC bileşen ve geçici aşırı gerilim uyumluluk seviyelerini ele alır. Kondansatör, SVC veya STATCOM seçmeden önce PCC ölçülmeli ve modellenmelidir.

2. Reaktif Güç Hesabı

Güç faktörü cosφ₁’den cosφ₂’ye çıkarılırken ideal temel frekans reaktif güç adımı Qc = P × (tanφ₁ − tanφ₂) olarak ön boyutlandırılır.

Ekipman	Uygun görev	Ana risk
Kontaktörlü kondansatör	Yavaş değişen, temiz yük	Rezonans ve aşırı kompanzasyon
Detuned banka	Harmonikli güç faktörü düzeltme	Reaktör kaybı ve ayar toleransı
SVC	Hızlı reaktif güç ve gerilim	Harmonik ve filtre koordinasyonu
STATCOM	Zayıf şebeke, dinamik var ve dengesizlik	Konvertör akımı ve soğutma

3. Harmonik ve Rezonans

IEC 60871-1, 1 kV üzeri şönt kondansatör birimleri ve banklarını kapsar. Kablo, VFD, UPS doğrultucusu, GES inverteri ve ark ocağı bulunan tesiste kısa devre gücü ve frekans taraması yapılmadan kondansatör devreye alınmamalıdır.

4. Kabul Verileri

PCC kalite sınırları, tepki süresi, kvar/Mvar aralığı, deadband, dengesizlik, harmonik akım, detuning frekansı, deşarj süresi, koruma ve bypass davranışı şartnameye yazılmalı; devreye alma öncesi/sonrası kayıt alınmalıdır.

*Kaynak: IEC 61000-2-4:2024; IEC 60871-1:2014; IEC 61000 serisi; IEEE 519-2022.*