# Topraklama Transformatörleri (Zigzag ZN) ve Nötr Topraklama Dirençleri (NGR)

> Üçgen şebekelerde yapay nötr noktası oluşturma, sıfır bileşen empedansı (Z0) hesabı, NGR 10 saniye termal dayanımı ve toprak arızası koruma.

- **Kategori:** Topraklama & Koruma
- **Yazar:** Voltformer Şebeke Koruma Masası
- **Yayın tarihi:** 2026-07-30
- **Okuma süresi:** 8 dk okuma
- **Ana konular:** Topraklama Trafosu, Zigzag Sargı, NGR Direnci, Sıfır Bileşen, IEEE 142
- **Metin dili:** tr
- **URL:** https://voltformer.com/tr/articles/grounding-transformers-zigzag-zn-and-neutral-earthing-resistors-ngr

### 1. Üçgen şebekelerde yapay nötr topraklaması

Topraklanmamış orta gerilim sistemlerinde (üçgen sargılar), ark yapan toprak arızaları sırasında ağır geçici aşırı gerilimler oluşur. **Zigzag ($ZN$)** veya **yıldız-üçgen ($Yd$)** sargılı topraklama transformatörleri yapay bir nötr noktası oluşturur.

### 2. Nötr topraklama düzenlerinin karşılaştırması

| Topraklama yöntemi | Toprak arıza akımı ($I_g$) | Geçici aşırı gerilim ($V_{ph-g}$) | Koruma seçiciliği |
|---|---|---|---|
| **Topraklanmamış üçgen** | $< 10\text{ A}$ (kapasitif) | Yüksek (ark yapan toprak arızasında $> 2.73 \times V_{ph}$) | Arızalı fideri bulmak zordur |
| **Doğrudan topraklı** | Yüksek ($> 10\text{ kA}$) | Düşük ($1.0 \times V_{ph}$) | Anında açma; ekipmanda ağır hasar |
| **Düşük dirençli topraklama (NGR)** | **Kontrollü ($100\text{ A} - 1000\text{ A}$)** | **Düşük ($\le 1.73 \times V_{ph}$)** | **Hızlı seçici röle açması, en az hasar** |
| **Yüksek dirençli topraklama (HRG)** | $5\text{ A} - 10\text{ A}$ | Düşük ($\le 1.73 \times V_{ph}$) | Yalnızca alarm; sistem çalışmayı sürdürür |

### 3. Nötr topraklama direnci (NGR) direnç ifadesi

İstenen toprak arıza akımı $I_{fault}$ için (genellikle $200\text{ A} - 400\text{ A}$):

$$ R_{NGR} = \frac{U_{LL} / \sqrt{3}}{I_{fault}} $$

#### $33\text{ kV}$ şebeke ve $400\text{ A}$ arıza sınırı örneği:
$$ R_{NGR} = \frac{33000 / \sqrt{3}}{400} = 47.63\text{ }\Omega $$

### 4. 10 saniyelik ısıl dayanım anma değeri

NGR'ler **IEEE 32** uyarınca tam akımda **10 saniye** için anma değerine sahiptir:

$$ E_{thermal} = I_{fault}^2 \cdot R_{NGR} \cdot t_{fault} \quad [\text{Joules}] $$

Paslanmaz çelik şebeke elemanları, şekil bozukluğu olmadan **$760^\circ\text{C}$** sıcaklık artışına dayanır.

*Referans: IEEE Std 142-2007 (Green Book); IEEE Std 32-2020; IEC 60076-6.*

[← Scope’a Dön](https://voltformer.com/tr/articles.md) · [İlgili Ekipmanları İncele](https://voltformer.com/tr/catalog) · [JSON](https://voltformer.com/tr/articles/grounding-transformers-zigzag-zn-and-neutral-earthing-resistors-ngr.json)